Hoewel het onderkomen van de familie Johann Herman (Harm) Nieters (1863 Rbrock-1936 BC) er schamel uitziet, merkt de burgemeester op dat deze familie erg hoog is aangeslagen bij de Gemeentelijke  Belastingen. Herman Gerth meent dat niet deze familie Harm Nieters hoog aangeslagen is door de fiscus, maar de andere familie Harm Nieters (1834 Neusustrum-1914 BC), die in het Voor Compas wonen. Ze hebben goede jaren gehad met het verbouwen van de risicovolle boekweitbouw. Het schijnt dat de familie in die tijd een groot bedrag heeft uitgegeven aan misintenties van overleden gezinsleden en ook, bij de emigratie van de vier zonen naar Amerika, voor jaren in het vooruit (Herman Gerth). Johann Hermann Nieters heeft vier zonen die allen naar Amerika, Minnesota en Noord Dakota, emigreren. Dat ze goed in de slappe was zaten laat ook het ‘Aole’ kerkhof van Barger-Compascuum zien. Twee mooie grafmonumenten sieren de begraafplaatsen van Johann Hermann Nieters en diens echtgenoot Maria Gesina Hermsen (1840-1913). Andere graven op dit bovenveenkerkhof laten meer ‘bescheiden’ de armoede en de tekorten in het veen uit de tijd rond de Eerste Wereldoorlog zien. Terug naar de Limietweg. De familie Greve bewoont een bovenveenwoning op deze plaats 1271. Ook Bernard Nieters (1913-1993, zoon van neef van Harm) met echtgenote Aleida Maria Helena Peters (1921-2011) bewonen hier enkele jaren een bovenveenkeet. Helena Peters woont in 2010 in het verzorgingstehuis ‘de Dillehof’ in Klazienaveen en ze vertelt mij dat zij hier aan de grens woonde en omgang had met de familie Borgman en Greve. Zie ook het verhaal op deze website; http://www.achterdebreedesloot.nl/gerth_pagina1.htm. 31. De plaatsen verdeeld. De Duitse amateurhistoriker Blanke (1889-1956) uit Lindloh noemt op pagina 151 ‘Emsländische Moorkolonien im Kreise Meppen’ de Hebelermeerse hauptlehrer Johann Heinrich Hake (1819-1900). Hake is van 1841 tot 1879 leraar in Hebelermeer. 35. Nieuwe eigenaren en bewoners. Broer Berens; Harm Gustin koopt in 1925 plaats 1284 en 1285 van H.H. Heller (Gaobel). Over de familie Heller (Gabriëls, in dialect Gaobels) Hermann Heinrich Heller (1866 Rbrock- 1945 Klazienaveen) en Gesina Tekla Schoenmaker (1875 Valtherveen-1934 Klazienaveen) trouwen in 1895 in de gemeente Vlagwedde. Ze wonen al voor 1900 in Barger-Compascuum. In 1898 wordt hier in Barger-Compascuum hun zoon Bernard Heinrich geboren. Terwijl oudste dochter Maria Helena in 1895 in Ter Apelkanaal en oudste zoon Jan Willem in 1896 in Munsterscheveld geboren zijn. Het gezin van Gaobel Harm heeft dus op meerdere plaatsen gewoond in het Groninger en Drents grensgebied. Rond 1910 wonen zij op het ‘Hooge’ aan de Limietweg-zuid. Hun huis staat op één van de plaatsen 1284 of 1285, tussen A. Buss (Albert Sonnevant) en Bernard Gepken, zie de kaart 11 op pagina 29. De kaarten van Willem Arling (zie 145 jr BC, 2de druk, pagina 32) en Roef Feringa (zie Lods, pagina 12) bevestigen dit. Ook de zus van Tekla; Anna Gezina Schoenmakers (1877 Valtherveen-1956 BC) woont sinds ongeveer 1910 in Barger-Compascuum. Zij is getrouwd met Gerrit Schiphouwer (1875 Angelsloo-1960 BC). Ze wonen zuidelijker pal aan de grens op plaats 1292 of 1293, zie de kaart 12 op pagina 33. Harm Heller en zijn echtgenote verhuizen in 1925 naar Klazienaveen, naar de Smallegang (3). Enkele zonen hebben werk op de Purit en ze willen dichter bij het werk wonen. Ze wonen in bij een zoon. Aan de Smallegang hebben sindsdien meerdere gezinnen Heller gewoond, naast die van Jans Gerth, Lippold en ook Duinkerken (zegt Johan Tiben). Zoon Jan Willem Heller (1896 Munsterscheveld-1971 BC) trouwt met Anna Margaretha Kohnken (1898 Munsterscheveld-1981 BC, huwelijk in de gemeente Emmen in 1918. GS). Zij blijven wonen in het ouderlijk huis op het bovenveen. Op de gemeentelijke lijst van 6-7-1933 staan zij hier genoemd. Naderhand (1933?-zoon Jan (1943) meent 1938) verhuizen ze naar één van bloembak-huur-huizen aan de Limietweg-zuid, naar nummer 131. Zij zijn de eerste bewoners van dit huis, zegt Jan. Tien kinderen krijgen ze. De jongste is Jan. Limietweg 72 Zoon Bernard Heinrich ‘Hinnek’ (1898 BC-1978 BC) trouwt met Jantien Nijzing (1899 Wilhelms-oord- 1976 BC). Een afbeelding van hun huis uit 1923 staat in ‘Barger-Compascuum in oude ansichten’ van Anton Dijck (1978) als foto 30.  Later komt dit gezin te wonen in het huis op nummer 72, ten zuiden van Suelmann-Speller. Hun vrijgezelle zoon Willem blijft hier tot aan zijn overlijden wonen. Limietweg 43 Dochter Henderika Regina (1901 BC- 1980 BC) trouwt in 1922 met Bernardus Nijzing (1902 Wilhelmsoord-1976 BC). Zij gaan wonen naderhand op Limietweg 43. Eerder woont hier het gezin van weduwe Anna Louwes- Oosterrood. Hiervoor woont Anna met de kinderen in één van de zuidelijke bloembak-huur-huizen. Begin jaren 50 verhuist het gezin Louwes naar Emmen. Op 43 komt dan het gezin van Nadus Niezing en Henderika Regina Heller te wonen. Nog later hun beide vrijgezelle zonen Harm en Berend Nijzing. Volgens mw Lenie Alers-Greve (1926) heeft het gezin Hinnek Heller-Nijzing ook gewoond tussen de ‘oude stee’ van Hinnek Robben, in het zuiden en Jan Abel, later Willem Langen en Harm Wielage, in het noorden. Waarschijnlijk is de foto van de familie Heller-Nijzing van 1923 uit het fotoboek van Anton Dijck ‘Ansichten uit Barger-Compascuum’ hier gemaakt. Lenie Greve is dochter van Harm Greve en kent uit haar jeugd dit deel van de Limietweg. Andere kinderen van Heller Harm Oudste dochter Lena (1895) trouwt met Johannes Heinrich Hake (1888 Schöningsdorf-1974 Weiteveen). Zij verhuist naar Weiteveen. De jongere kinderen van Hermann Heinrich  Heller en Gesina Teckla Schoenmaker: Jan Hendrik Jozef (1903), Jan Hendrik (2x, 1905, kind+ en 1907), Anna Adelheid (1909), Hermann Heinrich (1912) en Gesina Tekla (1915, kind+) zijn allen geboren in Barger-Compascuum maar verhuizen mee naar Klazienaveen. Hermann Heinrich Heller (1912 BC-1972 Klveen) trouwt met Anna Helena Kollmer (1914 Klveen-1988 Klveen). Zij zijn de ouders van Tekla Oosterrood-Heller, getrouwd met Jan Oosterrood, zoals beschreven in ‘145 jaar Bargercompascuum’ 2de druk blz. 126. Gesina Tekla (Tekie) Oosterrood-Heller (1935-2014) vertelt Tekla vertelde mij in 2011 in haar huisje aan de Molenwijk in Klazienaveen hoe ze als kind haar tantes Rieka Nijzing-Heller en Jantie Heller- Nijzing aan de Limietweg bezocht. Waar het was kon ze niet exact beschrijven. Het moet er erg armoedig geweest zijn. In de grensstreek woonde ook haar schoonfamilie Johan Oosterrood. Een tijdlang woonde oma Oosterrood-Meijer hier alleen. Tekla vertelde hoe hier bepaalde ‘behekste’ personen niet een babytje mochten zien en aankijken. De ouders waren bang dat het kind ziek zou gaan worden en vroeg sterven. Bijgeloof! De laatste jaren woont ze in de Weegbree. Heller verder Woont Hinnek Heller op 72. In het notitieboek van Steenhuis staan 2 meisjes Heller genoemd: Maria H. Heller, 4-5-1936 en Johanna Heller, 21-8-1933 met adres Limietweg 71. In de jaren 1953-1956 hebben ze bij Steenhuis gewerkt. Op dit adres woont nu Suelmann-Speller. De familie Speller woont hier als sinds meerdere generaties. Wat is hier gaande? Hebben de meisjes Heller een verkeerd adres opgegeven, heeft een gezin Heller bij Suelmann ingewoond ? Menzen Annie Borgmann-Menzen kan zich herinneren dat haar oma Maria Angela Kappen (1896-1950) vertelt hoe ze met een koe aan een lijn vanuit Zwartemeer lopend kwam om in Barger-Compascuum aan de Limietweg te gaan wonen. 2/5   Ga naar de volgende pagina