98. Naar het zuiden De Vries moet zijn Sipke de Vries. Hij woont op oz 158 (agenda Joost Steenhuis). Sine Egbers op nummer 181. Een foto van het huis is opgenomen in het bestand ‘Verdwenen huizen en beelden uit Barger-Compas’. Het huis aan het pad naar de Limietweg heeft als nummer 188. Steenhuis schrijft in 1941 in zijn agenda dat Hendrekien Bruinsma op Verlengde Oosterdiep oz 188 woont. Op nummer 190 woont in 1939 het gezin van Marten Bos en Martje Klein, volgens Tinus Bos. Dit kan het huis zijn ten zuiden van het Vonderpad. Het transformatorhuisje heeft als nummer 192. Het café-de winkel van Lubbers, later Jan Gustin en nu de familie Egbers is op 193. 194 is de boerderij van Oving, later Henk Scholte Albers-Lohuis en nu het bedrijf van Steve Bosman. Op 198 woont in 1950 Egbert Ottens (agenda Steenhuis). 105. Boerland en Wachtmeester De voetbalclub heet niet Roda maar ‘Vitesse’, volgens Nel van Rijnsoever-Kroese (1937) dochter van meester G.A.m. Kroese. 107. De namen van de dames van de Toonclub zijn bekend bij Marietje Hartmann en zij heeft het weer van mw Lies Möhlmann-Feringa. Vlnr, achter;  Suzanne Hartmann, Lenie Wilken, Lena Lubbers, Leida Hartmann (moeder van Lies Möhlmann-Feringa), Scholte. Midden; Veringa, Leida en Lena Zwake, Anna Jansen. Voorste rij; Griet Hartmann en Lies de Groot. 108. Joseph Robben Minne Robben is niet de jongste zoon van Joop Robben. Van dit huis is een betere foto (Johan Sulmann) en is opgenomen in ‘Verdwenen huizen en beelden uit Barger-Compas’. 116. Onder de foto. Aaltje Wanningen moet zijn Anna en Anna Aaltje (Jo Lambers). 123. De familie ‘lange’ Jan Kuipers Op Verlengde Oosterdiep wz 25 woont Harm Kiers en Pietrodina de Vries. Zoon Aaldert heeft de eerste jaren met zijn gezin bij hen ingewoond. Pas in 1958 bouwt Aaldert nieuw op wz  79. Ten zuiden van nummer wz 25 woont Theodor Fischer. Dit huis wordt later bewoond door de hieronder genoemde Hendrik de Vries (Stientje Drenth-de Vries). 126. Hendrik de Vries Na het verschijnen van ‘Land op de schop’ in het najaar van 2013 heb ik een kopie mogen ontvangen van een verhalenbundel ‘Herinneringen en belevenissen uit mijn schooljaren’ van de hand van Hendrik de Vries en opgeschreven in enkele schriften rond 1987. In tientallen pagina’s beschrijft hij zijn jonge jaren en het leven van het veenarbeidersgezin van zijn ouders Hendrik de Vries en Jante Poelman en hun kinderen in Barger-Compascuum. Vader Hendrik is geboren in 1887 in Erica en overlijdt op 92 jarige leeftijd in 1979. Moeder ‘Jaante’ is geboren in 1888 in Valthermond en overlijdt op 85 jarige leeftijd in 1974. Zij trouwen in 1907 in Emmen en krijgen twaalf kinderen. De oudste drie kinderen (Hendrikus, 1909, Hendrik, 1911 en Geertje, 1913) zijn in de gemeente Emmen geboren. De vijf middelste in Duitsland (Henderika, 1915 in Altharen, Hendrikje, 1916 in Fehndorf, Hendrik, 1918 in Fehndorf, Harm, 1920 in Wesuwe en Hermina in 1922 in Wesuwemoor). De vier jongste kinderen zijn weer in de gemeente Emmen geboren (Jantje, 1924, Cornelia in 1928, Anna in 1930 en Johannes in 1934). Daar waar ze werk hebben, woont de familie. Beide ouders zijn begraven op de algemene begraafplaats in Emmer-Compascuum. Het verhaal begint in 1924, als Hendrik zes jaar is en beschrijft de periode van zijn lagere schooltijd. Ze wonen dan in een huis van vervener Sutman aan de Verlengde Oosterdiep oostzijde in Barger-Compascuum. Zij zijn buren van Stiene en Lammert Kiers. Hij schrijft over de dagelijkse gang in de familie, de geboorte van een zusje, de omgang met de buren, het werken in het veen, de werkverschaffing, de slacht, de Nederlands hervormde kerk en school, het protest tegen Lange Jan Niezing bij de werkverschaffing en zijn reis naar het ziekenhuis van Groningen. Hij noemt ook bekende Barger-Compascumer namen zoals Harm Witvoet, Job Moesker, Folkert en Pieterke van der Sluis (ook buren), Harm Zaan, vrouw de Munnik (die vindt- als katholiek- dat Hendrik naar het katholieke ziekenhuis van Groningen moet), Berend Grave, Job Post (die niet meer voor Sutman wil werken en het huis uit moet), Geert en Arend Duinkerken, vervener Joost Steenhuis (die personeel nodig heeft), Reinder Meijer (zie blz. 66), Abram en Annegie Martens, Rieks Bloemberg, Triene de Vries, ‘jonge’ Harm Kiers, Klaasie Knorren, Willem Martens, de winkel van Roelf Karst, waar daags om 9 uur de bus van Alferink (van Zwartemeer) vertrekt naar Groningen, de buurjongens Roelf Kiers en Jan Martens, stelmaker de Groot (nu De Kloeck ?), Fokke de Vries, Botter Hendrik, de Emmer-Compascumers Geert van Wijk en Jochem Baron, zwager Harm Poelman van de Westra’s wiekie, stoelenmatter Lubbert Hollander (met zijn ‘nij jaor wensen’), timmerman Grote Willem Brijan, zijn klasgenoten Battie en Bas Horstman, Hendrik Jan IJkens, Hero Hendriks, Truida Jonkers (waarschijnlijk Jonker. Dochter van bakker Hendrik Jonker. Toen nog wonende op wz 75 of al verhuisd naar oz 111), Minie Karst, juffrouw Rotmans van Klazienaveen-Noord, Gerrit Wilbers (die een voetbal meeneemt naar het schoolplein, zodat de jongens de klompen kapot schoppen, die weer in de winkel van vader Wilbers te koop zijn), Jan Gort (wonende aan de ozkant, nog ten zuiden van de sluis), de bus van de Zwartemeerder melkboer Geert Smit die elke zondag naar het ziekenhuis van Groningen gaat en dokter Koning (Emmer-Compascuum) op zijn motorfiets. Waar woont De Vries aan het Verlengde Oosterdiep? Het is niet helemaal duidelijk waar deze familie De Vries woont. Ze wonen ‘op’ Sutman, zoals dat zo mooi heet. Piet Sutman is een grondeigenaar en vervener uit Emmer-Compascuum. De kaart op blz 26 van het Waterschap Barger-Compascuum uit 1929 leert dat Sutman aan het Verlengde Oosterdiep oz twee plaatsen heeft. Dichtbij de Viertorenbrug plaats 11b en dichter naar het centrum van Barger- Compascuum plaats 26. Waarschijnlijk wonen zij op plaats 26, dichtbij de Nederlands hervormde kerk en school. Als ze met de bus moeten, stappen ze in bij café Karst. Hun stelmaker is De Groot, het huidige café De Kloeck. Helemaal zeker ben ik niet en niemand kan me dit vertellen. Het gezin van Hendrik de Vries en echtgenote Els de Vries, beide geboren in 1918, woont later zelf op meerdere plekken aan zowel de oostzijde als de westzijdekant. Uiteindelijk komen ze te wonen in de Pastoor Vroomstraat. 133. Aleida vertelt De namen bij de foto kloppen niet. Van achteren naar voren, vlnr; Harm Cramer, Lena Cramer, Lies Tubben, onbekend, Leidi Poker, Leida Hake, onbekend en Griet Loves. Lenie Brijan, Leida Hake en Leida Cramer. De correcties zijn van Leida Berens-Hake, de achterste rij, vijfde van links.  135. Rieks Kuhl vertelt dat zijn opa trouwt met zijn buurmeisje! Bedoelt hij dat Rudolf Kuhl trouwt met Marijzien Wolters of dat Herman Heinrich Gebben trouwt met Anna Maria Rohling? 143. Familie Heller-Langen Griet overlijdt niet bij de bevalling van Greta, maar bij de bevalling van het tweede kind, een jongetje. Greta is van 5-3-1940 en Griet overlijdt in 1941 (Greta Tieben-Langen). 144. Jan Hendrik Robben en Gesina Brijan De namen horen bij een andere foto. Ik heb de drukkerij een verkeerde foto toegezonden en niet goed gecontroleerd. De volgende personen staan op deze foto. Vlnr, achterste rij; de broers Geert, Hendrik, Harm, Jan en Joop Robben. Tweede rij; Jo, Sieni, Liedje, Marie en Stiene Robben. Voor zitten; vader Jan Hendrik Robben, Gezina Brijan en jongste zoon Gradus Robben. De foto is genomen bij de boerderij aan de Limietweg 54. Waarschijnlijk in 1949 ter gelegenheid van het veertig jarig huwelijk (namen Joop Borgmann). 145. Terug naar de kaart van Hendrik Kuhl- Zwartenberg Jan Speller is in het bezit van een foto van mw Speller-Fischer. Zie ook; Verdwenen huizen en beelden uit Barger-Compas. 146. Venten voor de bakker In het huis van Meijering woont niet eerst Salomons. Salomons woonde op nummer 3 aan de westzijdekant. Later woont hier Ensing en nog later Derk Dokter. Nu herbouwt hier ‘jonge’ Derk Dokter, zoon van Thie Dokter. In het huis van Meijering- na de ophaalbrug- woont tot 1946 het gezin van Berthus van Rijswijk en Annelies Nijkamp. Gerrit Doek ving vogeltjes en gaf ze speciaal voer zodat ze een felle kleur kregen. Hij verkocht ze als kanaries (Stientje Drenth-de Vries). Zie ook het verhaal; http://www.achterdebreedesloot.nl/emmer_compascuum_p1.htm 4/5 Ga naar de volgende pagina