Het is 1962 en Fehndorf viert zijn vijftig jarige bestaan. In
de allegorische optocht rijdt ook de oude mobiele
winkelwagen mee in de stoet. Op de kar staat geschreven
‘Janssens Kaufhaus Gmbh Fehndorf’ (bron; Ralf Janssen)
1945-1946
Met Pinksteren 1945 moet de Duitse grensstreek binnen een strook van ongeveer twee kilometer vanaf de grens geruimd zijn. Niemand mag
zich daarna in dit gebied begeven. In 24 uur tijd moet iedereen weg, de belangrijkste spullen, eigendommen, persoonlijke bezittingen, papieren
en documenten meenemende. Het iseen ramp.
Daarna heeft de bezetter, de Polen, de Canadezen en de Amerikanen huis gehouden in dit gebied. Elisabeth Menke-Janssen weet nog dat de
buitenlandse soldaten met zeker twintig man boven op het dak van het Ladenhuis in Fehndorf gingen staan. Naderhand blijkt het dak lek te
zijn. Ook halen de soldaten de deuren uit de posten. Zij schieten in het veld reeën die in de deurkozijnen opgehangen worden om te slachten.
Het gehele huis was besmeurd met bloed, de wanden, de vloeren, alles. Het huis werd van binnen compleet gestript en heeft onherstelbare
schade opgelopen. Ook na die tijd is het dak blijven lekken.
De zone is met Pasen 1946 weer vrijgegeven. Met pijn in hun hart hebben de mensen gezien hoe alles kapot gemaakt is. Langzaam bij beetje is
alles weer zo ongeveer opgebouwd. Oorlog!
De Polen hadden haast met het innemen van de omgeving van Haren. Zij wilden zich zo snel mogelijk toegang verschaffen tot Lager VI in
Oberlangen. Hier had Hitler zeker 1500 Poolse vrouwen uit Warschau laten opsluiten. De Poolse soldaten wilden zo snel mogelijk hun
vrouwen in Oberlangen bevrijden.
Oorlog!
Geschiedenis van Fehndorf. Terug naar de vader van de jongens Jans(s)en
Johannes Hermannus Jansen, de vader van de eigenaren van de handelshuizen in
Noord Nederland en de Fehndorfer vervener Herman Janssen, is al kort na 1900
actief in het aan Nederland grenzend gebied tussen Rütenbrock-Schwartenberg-
Lindloh in het noorden en Hebelermeer in het zuiden. In 1907 koopt hij samen
met meer Nederlandse ondernemers, oa. Bruns, Mensen en Tieben zevenhonderd
hectare onafgegraven veenland in het markegebied van Altharen. Dit land ligt
tussen het Süd-Nord Kanal en de Nederlandse grens.
De ondernemers komen allen uit het Nederlands grensgebied. Oorspronkelijk
komen zijn uit Duitsland. Kennelijk is in Nederland geen ruimte meer om
onontgonnen veenland te kopen. In Fehndorf is nog braakliggend hoogveen. Met
Nederlands geld is de aankoop gefinancierd. De familie Janssen heeft zijn lening
voor grondaankoop lopen bij de bank in Ter Apel. “De Groninger bank in Ter
Apel” aldus Menke.
Mede door hun toedoen komt het dorp Fehndorf in 1912 tot stand. Bij deze
(voormalig Nederlandse) ondernemers in Fehndorf moeten samen meer dan
duizend Nederlanders aan het werk geweest zijn.
Veenarbeiders houden pauze ‘schoft’ en zitten in een lorry. De mannen
werken voor vervener Hermann Janssen. De foto moet gemaakt zijn in het
veengebied van Fehndorf en dateert uit ongeveer 1950 (foto; Ralf Janssen)
Entwässerungs- und Verfehnungs-Genossenschaft
De oude Herman Jansen is in 1909 medeoprichter van het ‘Altharener Entwässerungs- und Verfehnungs-Genossenschaft’. Dit is een soort
Waterschap zoals het in Nederland bekend is.
Het Waterschap zorgt voor een inrichting van het gebied, zodat het veen maximaal afgegraven en als turf afgevoerd kan worden. Hoofdkanaal,
achterwijken, zijwijken, greppels, sluizen, bruggen, vonders en wegen worden aangelegd. Ook worden de plaatsen grond rationeel en
systematisch ingedeeld met om de 160 meter een zijwijk, die
ontspringt uit het hoofdkanaal of achterwijk. Als voorbeeld is in
Fehndorf het Nederlandse Veendam genomen. Voor Duitsland was dit
een uniek procedé.
Zoon Herman Janssen (nu weer twee essen) heeft het werk van zijn
vader opgepakt. Het is zijn grote verdienste dat de veengronden bij
Fehndorf zijn afgegraven en dat hier grote dalgrondboerderijen zijn
ontstaan.
Ansichtkaart met titel Fehndorf (Krs. Meppen) Torffabrik von J.
H. Jansen (bron; 50 Jahre Fehndorf, 1962)
Jugendstilhuis
Naast- ten zuiden van- het Ladenhuis aan de Wieke bouwt de familie
Janssen in 1924 een opvallend mooi huis. In de buurt kent men het als ‘das
Holländisches Haus’. Het adres is Grosse Strasse 47 en is opgetrokken in
Jugendstil bouwstijl. De schuur is van latere datum. Stenen van een schuur
uit hun ‘Torfwerk’ worden hergebruikt, aldus Ralf Janssen. Op de voorgevel
van de schuur vormen de muurankers het jaartal 1938.
Grosse Strasse 47 in Haren-Fehndorf. Het woonhuis van de familie
Herman Janssen (foto;100 Jahre Fehndorf 1912-2012)
4/5
Ga naar de volgende pagina