In ‘Het lichten van de vang 50 jaar Molenbuurt Klazienaveen’ in 2004 geschreven door J. Heringa en anderen staat deze foto afgebeeld met ondertiteling ‘Woning van de Firma’. Harm Bruinsma meent dat hun huis er zo uitzag. Op de foto; voor het huis staat een vlierboom, die ervoor zorgt dat de voorgevel niet volop in de zon staat en ook beschutting tegen de wind geeft. Daarnaast zorgt de reuk van de vlierbes ervoor dat er minder insecten rondom het huis verkeren. Van de bes kan men  jam maken of zelfs wijn. Achter het huis staat een konijnenhok en nog een kloeten schuur met plaggen belegd. Mogelijk is dit het schapenhok of aardappelopslag Links: Jetta Smit (1898 Vmond-1987 Zmeer) en Bruin Bruinsma (1894 Nw Adam-1970 Zmeer) voor het huis aan het Verlengde van Echtenskanaal in Zwartemeer. Zij wonen hier vanaf 1955 Rechts: Jetta Smit op jongere leeftijd Het noordelijke huis van het echtpaar Bruinsma-Smit Het huis van Bruinsma is een stenen huis met pannen op het dak en gebouwd door de firma Scholten op het bovenveen (noot 4). Rondom staan meerdere schuren en opstallen, opgetrokken uit steen, houten planken en asfaltpapier met latten. Ze houden beesten: kippen, eenden, konijnen, geiten en een varken. Het huis is omringd door struiken en bomen. Over de gehele plaats staan her en der berkenbomen. De toegangsweg komt vanaf het zandpad. Deze familie Bruinsma is de eerste en ook de laatste bewoner van dit huis met adres Verlengde Oosterdiep oz 188. Huwelijk in 1915, twaalf kinderen Bruin Bruinsma en Jetta Smit trouwen op jonge leeftijd. Het huwelijk wordt voltrokken in Emmen, in september 1915. Bruin is dan 21 en Jetta 17 jaar. Waarschijnlijk kennen ze elkaar uit de buurt. De ouderlijke  woning van Bruin staat, op nog geen kilometer afstand, aan het Verlengde Oosterdiep wz, achter de Klaas de Langesluis, zie verderop. Waarom trouwt het stel op een dergelijk jonge leeftijd? Jetta was niet zwanger. Hun oudste zoon Jochem is een jaar later- in september 2016- geboren. Het is de tijd van de Eerste Wereldoorlog. Is dit om te voorkomen dat Bruin opgeroepen wordt voor dienstplicht? Bruin Bruinsma en Jetta Smit krijgen twaalf kinderen; Joop (Jo, Jochem), Hinderkien, Jan, Albertje, Bruin, Jetta (overlijdt in 1948 op jonge leeftijd), Hinke, Willem, Geert (later voor de PVDA in de gemeenteraad van Emmen), Klaas, jongste zoon Harm (mijn bron) en jongste dochter Trijntje. Het zuidelijke huis van het echtpaar Smit-Mulder De ouders van Jetta Smit zijn Jan Smit en Hinderkien Mulder. Het adres van dit huis is niet duidelijk, mogelijk hebben zij nummer 190. ‘Een keet op het bovenveen met een laag dak. Je kon zo met de handen bij de dakgoot’, zegt nicht Nettie de Boer-Koops (1933). Het echtpaar Smit-Mulder komt uit de Drentse Monden. Beide zijn geboren in Gasselternijeveensemond. In 1886 trouwen ze in de gemeente Borger. De kinderen: Harm, Hinderkien, Trientje, Klaziena, Metje, Geert, Jetta, Jansina, Klaas, Froukje en Willem zijn geboren tussen 1886 en 1910 en hebben als geboorteplaats achtereenvolgens: Exloërmond, Nieuw Buinen, Valthermond, Emmer-Compascuum en Emmen. Waarschijnlijk is het gezin hier in de eerste jaren na 1910 gaan wonen. Het Verlengde Oosterdiep wordt vanuit het Van Echtenskanaal in noordelijke richting gegraven en rond 1910 is de graafploeg totaan zijwijken 38 en 37 aangekomen. Althans dit doet een advertentie in de Emmer Courant vermoeden. Grondeigenaar H. Bosscher uit Stadskanaal wil in 1909 een dubbele arbeiderswoning op plaats 38 laten bouwen. Waarschijnlijk is dit het huis aan het Verlengde Oosterdiep ten zuiden van het café van Lübbers en later bewoond door de gezinnen Duinkerken, Ottens en Pol (noot 5). Ook de ouders van Bruin Bruinsma vestigen zich rond deze tijd in deze buurt. Zie verderop. Oma Hinderkien overlijdt in 1939 in dit huis aan het Vonderpad. Opa Jan Smit slijt zijn laatste jaren bij zijn dochter Trientje in het huis van de familie Willem Brijan aan de Limietweg 111. Twee portretten, links van Jan Smit (1860 Gasselternijeveensemond-1943 BC) en rechts van Hinderkien Mulder (1866 Gmond-1939 Zmeer). Ik schat Jan Smit hier vijftig jaar. Hij is geboren in 1860 in Gasselternijeveensemond. Dan zijn de afbeeldingen van 1910. Zo rond deze tijd zijn ze gaan wonen in het zuidelijke huis aan het zandpad tussen het Verlengde Oosterdiep en de Limietweg, het latere Vonderpad. Beide plaatjes zijn bewerkte foto’s. Kennelijk werd eerst de foto op karton geplakt en daarna met zwarte kool bijgetekend en bijgekleurd. De foto’s zijn uit hun ovalen antieke lijst gehaald. Dit verklaart de bruine ronding (foto; Nettie Boer-Koops) De zussen Jetta (li) en Trientje Smit, getrouwd met Bruin Bruinsma en Willem Brijan 2/9   Ga naar de volgende pagina