28. Jan Ensing. Bedoelt hij Hinnek Ensing? Waarschijnlijk bedoelt Kuhl het huis
bewoond tot 1949 door de familie Klaas Salomons. Het adres is Limietweg 3, nu
Zwartenbergerweg 3. Salomons is eigenaar van plaats 5b van het Zwartenberger
Compascuum. Het gezin verhuist in 1949 naar Canada.
Ook heeft de familie Geert Nieman hier gewoond. Annie Buter-Nieman (1937),
woonachtig in een flat in Emmen-Emmerhout, weet nog dat ze in dit huis woont. De
familie bestaat uit vader Geert Nieman (1900-1950), moeder Wilhelmina Venema (1901-
1971), zus Sara, Henk en Annie. Annie is 17 jaar jonger dan de zus boven haar. Ze
wonen hier van augustus 1949 tot september 1950. Vader is ziekelijk en kort na de koop
overlijdt hij in 1950. Het gezin verhuist naar Emmer-Compascuum. Annie Nieman is nog
naar 6de klas van de School met den Bijbel aan het Verlengde Oosterdiep geweest. Ze
heeft les van meester Zwart. Ze zit in de klas met kinderen van Plenter, Wachtmeester,
Van der Wal, Mulder en Doldersum. In 1964 verhuist ze voor 20 jaar naar Zuid Afrika
(noot 9).
22. De familie Geert Nieman poseert voor hun huis aan de Limietweg 3, nu
Zwartenbergerweg 3. Zij wonen slechts kort hier. Vlnr; Vader Geert Nieman, moeder
Wilhelmina Venema, Sara, Annie en Henk. Mensen uit de buurt noemen dit het
Salomonshuis, genoemd naar Klaas Salomons die in 1949 van hieruit emigreert
naar Canada (foto; Annie Buter-Nieman)
De familie Hinnek Ensing, die het kleine bovenveenhuisje ten noorden van dit huis
bewoont ‘op de verhoging’ wordt de nieuwe bewoner. Na Hinnek Ensing trekt het gezin
van Derk Dokter (1908-1993) en Trientje Trip (1908-1979) erin. Na overlijden van
Trientje woont Derk hier met acht zonen. In hun jeugd gaan de jongens naar de op
openbare lagere school 2 ‘de Bente’ aan het
Oosterdiep in Emmer-Compascuum. De
Barger-Compascumer kruidenier Geert Huls
brengt het gezin wekelijks de boodschappen.
De jongens rijden allen op een Zündapp (noot 10). Nu herbouwt kleinzoon Derk het huis.
29. Henderikus ‘Rieks’ Nieman (1900 EC-1942 EC) trouwt in 1921 met Maria Helena Berken
(1899 EC- 1932 BC), zie RF-13. Nieman hertrouwt in 1937 met Christina Wolters (1907
Munnikemoer-?), RF-16. Deze familie Nieman heeft geen directe verwantschap met de hiervoor
beschreven familie Geert Nieman.
Op foto 31 staat zoon Rieks Nieman (1921-1996) en ook dochter Maria Elisabeth ‘Lies’ Nieman
(1918-2016). Lies komen we ook tegen op de schoolfoto van de OBS III, die bij de Springersbrug,
zie Lods, blz 119. Zoon Rieks veroorzaakt onbedoeld een rel in de katholieke kerk van Barger
Compas. Hij gaat niet naar de daagse vroegmis en pastoor Schweichman mishandelt hem. De
parochianen vermelden dit per brief aan de bisschop van Utrecht. Het gebeurde in 1933. Een jaar
later is Schweichmann overgeplaatst (noot 11).
Lies Nieman trouwt later met Bernard Georg Kühl (1908 BC-1988 BC) van de Barrièreweg 10. Ze
wonen een tijd in de Josefstraat, maar uiteindelijk op Limietweg 136. Ze overlijdt eind 2016.
Volgens de kinderen is Lies geboren in Emmer-Compascuum, in de buurt van de Kalkovenwijk.
Later woont ze ook in het Zwartenberger Compascuum. In 1940 woont het gezin van Herman
Berken en Lies Hüsers in dit huis. In dat jaar wordt jongste zoon Hans hier geboren. Van hieruit
verhuist het gezin in 1941 naar De Stikker 12, zie RF-13.
23. Maria Helena Fischer (1866 Hmeer-1940 BC) en Bernard Heinrich ‘Hinnek’ Speller (1870
Lindloh-1940 BC). Zie ook afbeelding 4 (foto; Jan Speller)
30. Hinnek Speller. Dit is Bernard Heinrich Speller. Hij trouwt in Hebelermeer in 1895 met Maria
Helena Fischer. Hij is oudste zoon van Heinrich Joseph Speller (1843 Rbrock-1909 BC) en Margaretha Hölscher (1845 Hmeer-1935 BC).
De familie Speller komt van Backhusen bij Lathen. Sinds 6-5-1875 staan Joseph en Margaretha Speller ingeschreven in de gemeente Emmen
en wonen dan in het Bargeroosterveen. Dit ouderlijk echtpaar heeft eerst in Lindloh gewoond, daarna in Schwartenberg. In het
Bargeroosterveen wonen ze ten westen van de Runde, waarschijnlijk op het latere adres Oude Zwarteweg 3.
Hinnek Speller en Lene Fischer krijgen in het Zwartenberger Compascuum een aantal kinderen.
Margaretha (1870 Lindloh-1907 BC). Dochter Maria Elisabeth ‘Lies’ (1897 BC-1983 BC) trouwt in 1920 met Gerhardus Hölscher (1899 EC-
1962 BC), RF-10. Zij komen te wonen op Limietweg 94 (noot 12). Gerard Heinrich ‘Hinnek’ (1900 BC-1984 BC) trouwt in 1923 met Anna
Agnes Sulmann (1900 BC-1985 BC). Zij wonen op Limietweg 71. De laatste jaren van haar leven woont moeder Lene Fischer bij hen in.
Volgens Jan Speller (1943) woont ze op 94 bij zoon Gradus. Anna Agnes komt uit het geslacht Kökn, RF-8.
Lambertus (1904 BC- 1971 BC) trouwt in 1932 met Maria Engelina Scheve (1910 EC-1996 BC). Zij komt van de Oostelijke Doorsnee en
woont naast de boerderij van Bolle Jan van Klinken, zie Lods, blz 113. Zij wonen later op de Oude Zwarteweg 3. Het huis waar ook de
grootouders van Lambertus in wonen.
Anna Margaretha (1905 BC-2004 BC) trouwt in 1931 met Jan Hölscher (1901 EC-1997 BC), RF-10. Op latere leeftijd wonen zij in De
Stikker.
Volgens Jan Speller (1943), zoon van Lambertus, zijn alle kinderen vanuit het huis op Zwartenberg getrouwd. Lene Fischer overlijdt op 17
augustus 1940, elf dagen later Hinnek Speller.
De broer onder Hinnek (1870-1940) is Lambert ‘Bats’ Speller (1872 Schwartenberg-1966 Weiteveen). Hij heeft een lichamelijke beperking,
blijft ongehuwd en woont lang met zijn moeder net ten zuiden van de oude OBS I in
Barger-Compascuum. Mans Bergsma kan zich dit nog herinneren ‘Bats Speller woonde
met zijn moeder bij de oude school en was gehandicapt’.
Zus eronder is Maria Aleida (1875 BC-1958 Boveld). Zij trouwt in 1897 met Herman
Heinrich ‘Minne’ Berens (1870 BC-1914 BC). Hij is van het geslacht Douzn. Ze
wonen net beneden de Postweg ten oosten van de Runde. Maria Aleida hertrouwt in
1916 met Engelbert Gebbeken (1871 BC-1923 Boveld). Zij verhuizen naar Barger
Oosterveld.
Twee kinderen sterven jong als kind: Geert Hendrik (1877 BC-1879 BC) en Maria
Catharina (1881 BC-1905 BC).
De kaart van het Hebelermeerse Compascuum uit 1903 noemt H. Speller B.C. eigenaar
van plaats 1275 en 1276. Beide plaatsen worden naderhand overgenomen door H.O.
Borgmann. De familie Borgmann woont hier (Limietweg 70) op het hoge. Maar de
familie Speller blijft in de buurt. Op Limietweg 71 komt het gezin van Gerard Heinrich
Speller (1900 BC-1984 BC) en Anna Agnes Sulmann te wonen. Zie Lods, blz 28.
24. Maria Elisabeth Speller, getrouwd met Gradus Hölscher en Elisabeth Brijan,
getrouwd met Albert Heine (foto; familie Brijan-Hölscher)
13. is het huis zijn van Gerardus Hendrikus ‘Hinnek’ Husers, getrouwd met Jannigje de Vries. Ze wonen aan de Dreef, de Verlengde
Tweede Groenedijk.
14. noemt Kuhl Berend Fischer, zie RF-15. 15., 16. en 17. zijn hem onbekend. Een ervan kan het huis op het bovenveen zijn van Hinnek
Ensing en een andere het huis van de vrijgezelle Willem Martens.
Zie; http://www.achterdebreedesloot.nl/tussen_viertorenbrug_p2.htm
8/14
Ga naar de volgende pagina