Harm Scholte en Marie Abelen Op 136 staat het dubbele huis van (noordelijk) Gradus Hölscher (1910 BC-1967 BC) en Lies Bernsen (1914 BC-1981 BC), later het gezin Berend Kühl en Lies Nieman. Zij verhuizen later naar de Barrièreweg. In het zuidelijke deel woont het gezin van Hinnek Knol en Griet Exel. In dit huis woont naderhand het gezin van boer Harm Scholte en Maria Abelen met de kinderen Marleen, Richard en Wim. Harm komt van de boerderij-winkel op 138. Limietweg 136 is afgebroken en een nieuw huis is hier voor in de plaats gekomen, bewoond door René Schulte, zoon van Benne Schulte en Gré Nijkamp. De winkel van Scholte (noot 9) Op Limietweg 138 staat de boerderij en winkel van Willem Scholte en Helena Lubbers. Hier komen de kinderen Leny, Harm, Geert, Benne, Hennie en Annemiek uit huis. Geert Schiphauwer (1947) weet te vertellen dat het echtpaar Scholte-Lubbers eerst woont aan de Westra’s wijk, op het adres Berkenrode 28. Hier woont later het gezin van Haan Ros. Willem Scholte en Lene Lubbers trouwen in 1920. De oudste kinderen moeten hier geboren zijn. Ze verhuizen nadien naar Limietweg 138. Een huis stond al op deze plaats (noot 10). De Scholte’s hebben een drukke winkel, bewerken het land en hebben ook later een veevoerbedrijf. Naderhand woont hier zoon Benne Scholte. Rond 1920 heeft Willem Scholte op aanraden van de pastoor van Barger-Compascuum op deze locatie- bij de vonder, aan het zandpad naar Hebelermeer en met de vele huizen op het bovenveen erachter- een boerderij met winkel laten bouwen. Ze moeten hier wel handel in gezien hebben! Willem Scholte komt van de Barger-Compascumer Schoolweg- noord, Helena Lubbers van Verlengde Oosterdiep wz 104, het brugwachtershuis tegenover het winkel-café van Herman Lübbers, later Jan Gustin. De winkel van Scholte in ongeveer 1925. Vlnr; buurman Hinnek Hölscher, de tweejarige Benne Scholte, buurkinderen Tecla en Joop Hölscher, hond Caesar, moeder Helena Lubbers met voor zich Harm Scholte, vader Willem Scholte, meisje Bos, werkster Triena Brinkmann uit Hebelermeer en Hendrik de Groot Helena Lubbers als jonge vrouw. Volgens Annemieke is de foto gemaakt bij haar ouderlijke woning, het brughuis bij de brug in het Verlengde Oosterdiep, halfweg Zwartemeer op Verlengde Oosterdiep wz 104 Willem Scholte met een van zijn eerste auto’s ‘Drokte bie Scholte’ Bij Willem Scholte is altijd veel te doen, meent Sinie Tieben-Harms (1930). Ze heeft zes jaar in de huishouding gewerkt. ‘Ik heb veel met borstel en plank de was moeten doen’. De winkel wordt druk bezocht door buurtbewoners en überhaupt is er veel aanloop. ‘Het zat altijd vol aan de keukentafel’. Klanten gaan na het boodschappen doen in de winkel in de keuken zitten en drinken een kopje koffie. Lene Scholte-Lubbers op weg naar de kerk van Barger-Compascuum. De foto is in spiegelbeeld weergegeven. Op de achtergrond is de kerk en café Boerland te zien (foto’s Annemieke Schulte) Geert Karstenberg ‘de Pit’ Achter Scholte, op een rechthoekig stuk bovenveen en nog voor de Breede Sloot, staat het huis van Geert Karstenberg en Jentien de Vries. De mensen kennen hem als ‘de Pit’. Ik interview in de herfst van 2015 dochter Henderika ‘Rika’, die aan de Langestraat, halverwege Klazienaveen- Zwartemeer, woont. Zij is van 1928 en weet niet waar ze geboren is. Als jong meisje woont ze in dit huis. Het huis heeft een dak van stro, de buitenmuren zijn van hout met asfalt vastgezet met pannenlatten. Rondom staan kersenbomen. Pa zei altijd ‘we zijn hartstikke riek, wat willen we nog meer. We hebben een zwien in’t hok, een koele met eerappels en een bulde met turf. Wie bunt hartstikke riek’. We woonden ‘op’ Scholte en moesten daar ook onze boodschappen vandaan halen. Zij waren boeren, hadden een mooie auto ‘wie war’n arbeiders’. Het gezin heeft vijf kinderen: Abraham (Bram), Jan, Gradus, Hendrikje (Hennie) en Henderika (Rika). Rika gaat naar de openbare lagere school aan het kanaal in Barger-Compascuum. ‘de mooiste school van de gemeente’ (GS: de enige openluchtschool van Emmen met vooral grote ramen die bij mooi weer open kunnen). Op klompen gaat ze met zus en broers naar school ‘In de winter over ’t ies’. Als ze in de winter koud en bevroren op school komt, staat de melk warm klaar op de turfkachel. Ook gaan ze voor catechisatie naar de hervormde school van Barger-Compascuum. Ze speelt met de gezusters Koiter ‘die woonden achter ons’. Niet met de oudsten van Koiter. maar de jongere meisjes. Als zij en haar vriendinnen ouder worden, komen ze samen in de boerenschuren bij Cramer en Scholte. Haar zus Hennie kan goed dansen en gaat vaak uit naar café Santing in Zwartemeer. Rika heeft omgang met de jongens uit de buurt. Soms gaan ze naar Klazienaveen ‘naar de sikkemarkt’ en lopen met hun geliefden een rondje van brug tot brug. De keet achter Scholte ‘voor de Breede Sloot’ met links zus Hennie, moeder Jentie en dan Rika Karstenberg zelf. De foto is van ongeveer 1945 (foto; Henderika Schonewille- Karstenberg) Thuis doen ze dan de schoenen in de fietstas en op klompen lopen ze naar de zandstraat. Hier op de Limietweg aangekomen gaan de klompen in de tas en doen ze de schoenen aan. Dan naar Klazienaveen. Uit die tijd kent ze de kinderen van Langes en Luchjenbroers die aan het Oosterdiep wonen. 4/8   Ga naar de volgende pagina