Het echtpaar Nieters-Hermsen met links
dochter Margaretha, die met Jan Conen
getrouwt is en rechts dochter Anna,
getrouwd met Geert Hendrik Mensen. In
het midden één van de kleindochters,
dochter van Jan Hüsers en hun dochter
Maria Helena. De foto is van rond 1900
(foto; familieblad Gerdes, reunie 1987 (6))
Hun eerste kind wordt in februari 1866 al in
Barger-Compascuum geboren. Ook broer
Theo (1837 Neusustrum-1902 BC) verhuist
naar Compascuum. Hij trouwt in 1862 in
Rütenbrock met Maria Margaretha Beentken
(1830 Rbrock-1910 BC). Zij wonen eerst
nog in Rütenbrock, dan in het Smeulveen bij
Barger-Oosterveld. Pas vanaf 1878 in
Barger-Compascuum, daar waar de
Maatschappij de Postweg in zuidelijke
richting kruist.
Oudere zus Maria Adelheid (1828
Neusustrum-1892 Zmeer) trouwt in 1851 in
Rütenbrock met Geert Hendrik Tholen uit Lindloh (1822 Lindloh-1894 Zmeer). Alle kinderen zijn in Lindloh geboren, behalve de jongste in
1872 in Barger-Compascuum. Zij moeten vooraan in de Maatschappij, net ten noorden van de Postweg gewoond hebben (12), maar zijn al
snel naar Zwartemeer verhuisd. Ook uit deze tak zijn zonen (met achternaam Tholen) naar Amerika gegaan (Berens, 2001).
Andere broer Johann Gerhard Nieters (1842 Nsustrum-1909 Shakopee (MN) doet in 1870 de oversteek naar het ‘land van onbegrensde
mogelijkheden’, naar Amerika. Hij komt terecht in Minnesota. Een staat in Noord Verenigde Staten, die grenst aan Canada en bekend is om
zijn eindeloze bossen, meren en de Siouxindianen. Vooral Duitsers emigreren naar dit deel van de Verenigde Staten van Amerika.
Grafmonumenten van Harm Nieters en Maria Gesina
Hermsen op het oude kerkhof in Barger-Compascuum
(foto; GS)
Op Compas en negen kinderen
Johann ‘Harm’ Nieters is een kundig boekweitboer. De
familie maakt goede jaren mee op het land op de
oostwal van de Runde, vlakbij de protestante kerk van
dominee De Weerd in Klazienaveen-Noord (7). Naar
zeggen doneert de familie de katholieke kerk van
Barger-Compascuum op enig moment duizend gulden
voor toekomstige misintenties! En dat is zeker voor die
tijd erg veel.
Negen kinderen worden er geboren. Vijf meisjes en vier
jongens. Moeder Maria Gesina overlijdt in 1913. Ze
wordt begraven op het bovenveenkerkhof van Barger-
Compascuum. Haar man Harm overlijdt een jaar later.
Anno 2016 sieren twee opvallend mooie monumenten
beide graven. Ook aan de graven op het kerkhof is te zien dat de familie goed ‘geboerd’ heeft.
Johann Gerhard Nieters gaat al in 1870 naar Amerika
Naar Amerika
Bernard (1875 BC-1958 Rville) is tweede zoon en geboren in 1875 in Barger-Compascuum. Van zijn ouders en
andere familie hoort hij de verhalen over zijn oom Gerhard die geëmigreerd is naar Amerika. Bernard past daags
op schapen. Het verveelt hem. Hij is 17 jaar en wil meer. Hij droomt van Amerika. Zijn ouders proberen hem
tegen te houden, zo jong en onervaren als hij is. Ze stemmen erin toe als buurtgenoot Harm Borghuis, die ook
naar Amerika wil, op hem past (Haitel, 1993).
In Amsterdam, bij de boot aangekomen, blijkt er geen plaats voor beide mannen. Hier scheiden hun wegen.
Bernard stapt op een andere boot die naar New York gaat. De reis op deze zeilboot moet een nachtmerrie zijn
geweest. De jonge Nieters wordt omringd door Russische Joden. Hij verstaat de taal niet en voelt zich alleen. Er
breken gevechten uit tussen de passagiers. Hij kan zich nauwelijks verdedigen. De boot maakt winterstorm en
noodweer mee. De overtocht duurt zeven weken. In december 1892 komt hij aan. Bernard, vanaf nu heet hij
Barney, trekt in bij zijn oom Gerhard in Shakopee, in het zuiden van Minnesota (MN) en ontmoet hier zijn latere
echtgenote Mary Jasken, die afkomstig is uit het Groningse Sellingerbeetse. Ook deze van oorsprong Duitse familie was vanuit Nederland
geëmigreerd. In 1899 trouwt het paar. Als huwelijkscadeau schenkt vader Jasken 160 hectare grond in het noordelijker gelegen Rockville,
MN. Op hun perceel staat een blokhut, enkele schuren en een grote hoop stenen. Zo
moet het begin geweest zijn.
Het echtpaar gaat aan de slag, houdt schapen en maakt de grond bouwklaar. Barney
verdient aan de verkoop van lammeren en wol en de teelt van klaver. Hij investeert in
een zaaginstallatie en klavermaaier, die hij weer verhuurt aan boeren uit de buurt. Hij
schaft zich werkpaarden aan en handelt in ontroerend goed. Hij koopt 80 hectare grond
die hij bouwrijp maakt.
In de beginjaren spreken ze Nederlands of een soort van plat Duits. Later als de
kinderen naar school gaan Engels.
In 1911 bouwt hij een grote schuur. De bouw is nog niet gereed of een hevige storm
blaast de schuur omver. Barney raakt gedesillusioneerd en gaat voor korte tijd terug
naar zijn ouders in Nederland. Hier vertelt hij over het leven in Amerika.
Hij keert weer terug naar zijn boerderij. Met de komst van de auto’s begint hij een
benzinepomp in Rockville en richt de Nieters Oil Compagnie op. In 1916 bouwt
Barney een nieuwe boerderij met voor die tijd de modernste toepassingen, zoals
gebruik van elektra, warm en koud stromend water. Elf kinderen worden er geboren.
Ze hebben het zeer goed.
Een foto van de jongens Nieters uit 1910. Vlnr; George, Herman, Henry en
Barney
2/5
Ga naar de volgende pagina