Meer over de familie Smit
De familie Smit krijgt 12 kinderen. Oudste zoon is Harm (1886 Exl mond-Barger-Compascuum1925). Mijn bron is naar hem vernoemd en
kleindochter Grietje vertelt over hem (noot 24).
Hinderkien (1887 Nw Buinen-1979 EC) trouwt met Kobus Bloemsma. Zij moeten gewoond hebben vanaf Emmer-Compascuum gerekend bij
de derde sluis in het Oosterdiep. Dit moet de Koene Pruimsluis zijn. Vanaf 1921 heeft Hinderkien een kruidenierswinkeltje aan de Runde 92 in
Emmer-Compascuum (noot 25).
Trientje Smit (1890 Nw Buinen-1962 Gron) trouwt met de Barger-Compascumer Willem Brijan ‘Bril Wilm’. Zij wonen aan de Limietweg
111. Van Klasina (1892 Vmond) zijn geen gegevens.
Metje (1894 Vmond-1975 EC) trouwt met Hendrik Koops ‘Stiekel Hinnek’. Zij wonen in Emmer-Compascuum ten zuiden van het
brugwachtershuis bij de Viertorenbrug op Oosterdiep wz 226. Ze is in het bezit van een moordlied, zie verder. Vanaf 1949 woont in hun huis
het gezin van oomzegger Jochem Bruinsma (1916), de oudste zoon van Bruin Bruinsma en Jetta Smit, en Margie Groenewoud.
Geert (1896 Vmond-) verhuist naar de Kamerlingswijk in Zwartemeer. Van beroep is hij melkboer. In 1924 koopt hij het pand Verlengde van
Echtenskanaal zz 64 en in 1931 begint hij het eerste pompstation van Zwartemeer. In 1932 bouwt hij hier een woon- en winkelpand. Hij
verkoopt tabaksartikelen, heeft een taxibedrijf en een busvervoeronderneming. Hij vervoert arbeiders naar de werkverschaffing en organiseert
dag- en weektochten (noot 26, 27 en 28).
Dan wordt in 1901 Klaas geboren. Nog in het geboortejaar overlijdt hij.
Jetta (1898 Vmond- 1987) trouwt met Bruin Bruinsma. Jantina (1902 EC-?) trouwt met Berend Heine. Ze wonen in Groningen. Klaas (1904
Emmen-?) verhuist naar Hengelo. Froukje (1907-?) trouwt met Arend Donker. Zij wonen aan het Van Echtenskanaal nz. Willem (1910-?)
woont later op Zwartemeer en werkt voor de gemeente.
Een moordlied
Nettie Koops (1933) is geboren in het huis ten zuiden van het brugwachtershuis bij de Viertorenbrug in Emmer-Compascuum. Ze is in het
bezit van een opmerkelijk gedicht, dat ze van haar moeder kreeg. Nettie is dochter van Metje Koops-Smit. Diens zus is Hinderkien ‘Hendrikje’
Bloemsma-Smit (1887-1979). Hendrikje schrijft in 1971 een lied op, dat haar moeder Hinderkien Smit-Mulder in haar jonge jeugd haar
voorzingt. Naderhand legt ze het lied vast op papier en geeft het aan haar zus Metje.
Het is een moordlied (noot 29).
Hendrikje Bloemsma Smit is van tien kinderen de één na oudste. Nooit is ze naar school geweest, toch kan ze lezen en schrijven. Het ouderlijk
gezin komt uit de Monden, Borger en komt naderhand te wonen bij de derde sluis van Emmer-Compascuum naar Barger-Compascuum. Vader,
moeder en alle kinderen Smit werken in het veen en om het zware werk beter te kunnen doorstaan, zingen ze samen. De familie Bloemsma zal
bekend worden om de muziek. Het musiceren zit hen in de genen. Zoon Koos Bloemsma speelt later in de regionale topband Black Lake.
Meerdere kinderen Smit-Bloemsma-Koops zitten in de muziek en enkelen zijn lid van de Christelijke Fanfare Orkest ‘Prins Hendrik’ uit
Emmer-Compascuum
Nettie Koops is zus van Jampie Koops, de huisslachter van Barger-Compascuum. Ze gaat naar de openbare school bij de Springersbrug.
Hendrikje schrijft:
‘Dit lied kocht mijn moeder aan de deur in 1901 in Emmer-Compascuum.
Toen was ik 14 jaar. Mijn moeder kon niet lezen of schrijven maar ze kon wel zingen en zij moest het van ons hooren. Ik heb mij nooit
vergeten. Ik ben nu 84 en wil het opschrijven en aan mijn zuster Meikje (Metje) geven. Die heeft er nog wel belang bij.
Het is een droevig lied nu begin ik er mee’.
Kom vrienden wil dit droevig lied aanhooren
hetgeen nog kout geleden is geschied
niemand zal tog ooit deze daad betoonen
en schier beswijken nog zelfs van verdriet
Een schoone maagd van omstreek 18 jaren
werd zeer bemind door een jonkman
maar het gods geloof deed even niet benaren
hetgeen de ouden niet bedagen kan
Dus twisten kwam in het huizelijk leven
soms dag voor dag gestadig daar ook voor
wat ik hier meld staat ieder man te beven
dat bragt het meisje op een druilend spoor
Haar ouders hadden een kout besluit genomen
dat zij het huis niet meer verlaten mogt
na een dag of wat is zij er toe gekomen
een boodschap doen die zij je uit ook zoekt
Zij kwam dan ook haar minnaar spoedig tegen
het plan was zo door bijde goed gekeurt
een swaar vergif was spoedig ook gekregen
O hee o mens mei ligt hier aan de buerd
Des andere daags des middag voor het eten
vol bragt zij dan ook hare boose daad
heeft het vergif toen in de spijs gesmeten
maar voor haar zelf wist zij een goede raad
Zij had geen zin om aan tafel te dineren
ging in de keuken gebruikte daar haar maal
haar booze lust was niet meer af te weren
o arm kind wat rigt gij een schandaal
Toen zij dan ook haar maaltijd had genoten
is zij de kamer ook weer ingegaan
daar zag zij dat zij had veel kwaad bedreven
4 mensen lagen van leven reeds ontdaan
Het was haar vader en ook haar liefe moeder
haar bijde zustjes leven ook niet meer
toen dagt zij nog niet aan de al behoeden
toen kwam de heb zugt nog god den haar
Zij ging terstond haar booze daad verklaren
aan haare minaar het geen haar ook gelukt
zij zou de schatten dan ook ras vergaren
en spoedig vlugten maar zij ging gebukt
Des havond vlugten zij met snelle scheden
per fiets en bood te zamen met helkaar
niet hieden een was snel die reis te vreden
jestiesie werd het spoedig ook gewaar
Zij waren spoedig dan wel gegrepen
aan station werden zij geharesteerd
de Regter zal nu met geen slappe dwepen
het geen hij spoedig aan en verklaard
Laat ons allen een voorbeeld hier aan nemen
en god verzoeken voor een dergelijk feit
dat hij ons spaart en ons alle lust ontneem
op dat zatan zich in ons zo diep verblijd
Tot zover het lied van Hinderkien (Hendrikje) Bloemsma.
7/9
Ga naar de volgende pagina