Adressen aan Verlengde Oosterdiep en Zuidervaart
Verlengde Oosterdiep oz 182 werd bewoond door ene Velting (zegt Martje Post), later Harm Zaan en Annie Vos. Nu woont hier het gezin van
Albert Menzen en Roelien Wehkamp. Op 184 woonde het gezin van Frederik Gort (1889-1957) en Jantina Feringa (1893-1951) met oa hun
zoon Derk (noot 30). Mogelijk woonde hier later dochter Wija Gort met Harm Oldersma (noot 31), later met Bertus Hoiting. Lammert Ros en
Johanna Alkema huisden op 186 (noot 15). Dit was het enige huis op de westkant van het Limietwegkanaal. Het gezin van Bruin Bruinsma en
Jetta Smit woonde op 188 en op 190 het gezin van Marten Bos en Martje Klein, aldus zoon Tinus. Alle vier genoemde huizen zijn afgebroken.
Het transformatorhuisje aan het Verlengde Oosterdiep heeft 192. Het eerdere Café Halfweg van Herman Lübbers, later Jan Gustin en nu
woonhuis van de familie Engbers heeft 193. Het is inmiddels geen café meer. De boerderij ten zuiden ervan en bewoond door de gezinnen
Harm Hoiting, Henk Scholte Albers en Lohuis, is nu in het bezit van Steven Bosman en heeft nummer 194.
Het dubbele huis van de beide families Duinkerken, Ottens en Pol is afgebroken. Ottens woonde in 1950 op nummer 198. De beide gezinnen
Duinkerken woonden na elkaar waarschijnlijk op nummer 197. Het huis van de familie Geert Langes-de Jonge heeft nummer 205.
Het DVM huisje dat nog net stond op Barger-Compascumer grondgebied is afgebroken. Adres onbekend. ‘Ruimzicht’ het huis van Job Post en
Martje Ros is op Zuidervaart oz 52. Zuidervaart oz 45 is de boerderij van T. Groenewoud, Harrie Hoving, Harm Schulte en nu Wim Schulte.
Het dubbele huis van Meewis Prins en Egbert Steenhuis is afgebroken. Direct ten zuiden van de N37 staat op oz 29 het vroegere huis van Jan
Vuuregge, later Henk Gustin en nu is het een Taks-tekkel-hotel. Het huis van eerder het gezin van Jan Hendrik Rolfes (1902 BC-1975 BC) en
Maria Gesina Suelmann (1906 BC-1976 BC), later van Jan Prins, heeft geen nummer. Hier woont nu een Hennie Spek. Het pand van Graco
Graszoden en Graco Groen heeft als adres: Zuidervaart oz 17. Dan passeren we de plaatsnaambord ‘Zwartemeer’.
Op de westzuidekant staat op 104 het brughuis. Zuidelijker stond het huisje van laatstelijk Lute Steenhuis, dan komt het huis van Harrie
Pijnaker op Verlengde Oosterdiep wz 110. Varkensboer Grobbink heeft 111. Dan begint de Zuidervaart. Eerder kwam dan de boerderij van
Geert Scholte Albers en uiteindelijk nog het huisje van De Groot. Beide laatste huizen zijn afgebroken.
Noten
1. In de veenkoloniën vormt de rooilijn (of ook raailijn) de scheiding tussen twee plaatsen. Een plaats wordt gesplitst in een a-deel en een b-
deel. Beide delen zijn even breed, afhankelijk van de streek 80 tot 100 meter. Ertussenin ligt de zijwijk met hetzelfde nummer.
2. G. Steenhuis ‘Land op de schop’, 2013. Kaart 9, zuidelijke deel van het Waterschap Barger-Compascuum, 1925, blz 22.
3. Idem, blz 22.
4. Harm kan zich nog herinneren dat de firma Scholten het huis een opknapbeurt gaf. De houten vloeren werden vervangen. Over het water,
met een ‘bokke’(praam) werd materiaal door zijwijk 37 naar het huis gebracht. Schepen moesten een hele omweg maken om bij het huis te
komen. Noordelijk ging men dan door de Steenhuiswijk (is zijwijk 17 en staat in open verbinding met het Limietwegkanaal) en het
Limietwegkanaal. Of de schipper nam de zuidelijke route door het Van Echtenskanaal en dan het Limietwegkanaal. Twintig meter vanaf de
‘wieke’ stond de waterput. ‘Mooi helder water hadden we’ zegt Harm. ‘De Limietweg had altijd bruin water’.
5. G. Steenhuis ‘Land op de schop’ 2013, blz 23.
6. G. Steenhuis ‘145 jaar Barger-Compascuum’, 2011, 2de druk, blz 127.
7. Idem, blz 160.
8. Idem, blz 118.
9. Idem, blz 119.
10. G. Steenhuis ‘Land op de schop’, 2013, blz 176.
11. De tot 1960 op Verlengde Oosterdiep oz 193 woonachtige Herman Lübbers (1895-1960) is zoon van Johan Bernard Lübbers (1870
Hmeer-1954 Chevremont, Limburg) en Lena Schwieters (1873 Alexisdorf-1967 Chevremont). Zij hebben (geschat van 1888 tot 1930) een
boerderijtje met winkel aan de Grensweg in Zwartemeer. Het huis heeft gestaan ter hoogte van de Noordersloot, ongeveer 300 meter vanaf de
grens. Nu maakt het deel uit van het Bargerveengebied. De vader van Johann Bernard Lübbers is Johann Herman ‘Harm’ Lübbers. Hij is in
1836 in Wesuwe geboren, trouwt daar in 1868 met Maria Elisabeth Brinker, geboren in 1843 in Nödike (Meppen). Dit gezin Lübbers verhuist
naar Hebelermeer, waar ook de ouders van Harm wonen. Hier wordt zoon Bernard in 1870 geboren. Zij verhuizen naar Nederland en gaan
wonen in het Hebelermeerse Compascuum. Dit is waarschijnlijk dichtbij de Martelssloot. De vader van Harm, Johann Heinrich Lübbers (1800
Bersede/Wes-1873 BC) woont bij hen in en overlijdt hier in februari 1873. Elisabeth Brinker overlijdt twee weken later. Zij wordt in
Hebelermeer begraven omdat de weg naar Erica slecht begaanbaar is. Katholieken uit Barger-Compascuum-Zwartemeer worden sinds 1866 in
Erica begraven. Barger-Compascuum en Zwartemeer hebben nog geen eigen parochie, kerk en kerkhof. Harm Lübbers komt in conflict met
boeren uit Hebelermeer. Zij menen dat zijn vader met het verkopen van de grond in Hebelermeer geen recht meer heeft op grond in dit
Hebelermeerse Compas. In maart 1873 wordt zijn hut en inboedel vernield en een paar dagen later de overblijfselen van de woning verbrand.
Lübbers gaat terug naar Duitsland. Hij trouwt in 1876 in Hebelermeer met Anna Helna Schmitz (1847 Neusustrum-1888 Sdorf). Ze gaan
wonen in Schöninghsdorf. Na het overlijden in 1888 van zijn tweede vrouw trekt Harm Lübbers andermaal de grens over en gaat in
Zwartemeer aan de Grensweg wonen. Hij overlijdt in 1916. Zoon Johann Bernard woont dan ook hier. Zie ook: H. Lübbers ‘Zwartemeer 125
jaar jong’, 1996, blz 17. Een dochter van Bernard Lübbers en Lena Schwieters is naderhand naar de mijnen in Limburg verhuisd. Daar
overlijdt vader Bernard in 1954 en moeder Lena in 1967. Zie ook: http://fjmblom.home.xs4all.nl/Ebook-bargercompascuum-Eerste-bewoners-
op-lijstnummer-l109.html
12. W. van Dijk ‘Groeten uit Zwartemeer’, 2001, blz 74.
13. Berend Berens (1903 BC-1985 BC), bijnaam ‘Scheper Berend’ is veenbaas voor grondeigenaar Tonckens-Zijlma. Hij is getrouwd met
Maria Aleida ‘Ollaid’ Wehkamp (1902 BC-1994 BC). Eerst woont het gezin op het bovenveen op plaats 33-oost. Later bouwen ze een nieuwe
boerderij ‘beneden’ aan het kanaal op Verlengde Oosterdiep oz 153. Diens vader; Heinrich Berens (1846 Hmeer-1932 BC) is geboren in
Hebelermeer, woont later op ‘Compascuum’ aan de Schoolweg-Noord en is schaapsherder. Dit verklaart de bijnaam Scheper.
14. Jan Vuuregge is zoon van de vervener Sebo Vuuregge, die woont bij de sluis op Verlengde Oosterdiep oz 167. En zo heet zijwijk 35
eveneens ‘Vuuregge sien wieke’, maar dan genoemd naar de ‘oude’ Vuuregge, die veenbaas is voor Bosscher uit Stadskanaal.
15. H. Lübbers ‘Zwartemeer 125 jaar jong’, 1996, blz 61.
16. G. Steenhuis ‘145 jaar Bargercompascuum, 2de druk, 2012, blz 130.
17. H. Lübbers ‘Zwartemeer 125 jaar jong, 1996, blz 27.
18. Harm trouwt in 1976 met Ria Falke. Ze scheiden naderhand.
19. Gerhard Heinrich ‘Geert’ Lübbers (1849 Hmeer-1918 BC) trouwt in 1877 in Barger-Compascuum met Maria Helena Ahlers (1852
Bersede/Wes-1890 BC). Zeven jaar later, in 1884 trouwen ze in Emmen voor de wet. De beide kinderen worden dan gewettigd. Geert Lübbers
is landbouwer, eerst op plaats 43 aan de Runde in het waterschap Barger-Compascuum, later op plaats 32. In 1890 overlijdt Lena Ahlers.
Lübbers hertrouwt in Emmen in 1891 met Anna Helena Kösters (1869 Lindloh-1948 EC). Zij krijgen 8 kinderen. Gerard Lübbers overlijdt in
1918. Zoon Gerard Herman (1892 BC-1942 BC) trouwt met Maria Catharina Zwake (1887 BC-1974 BC). Zij schrijven hun naam zonder de
beide punten. Hij wordt postbode. Dochter Maria Helena (1894 BC-1980 EC) trouwt met Johan Wilhelm Schulte (1893 BC-1963 BC). Zij
wonen een tijd in het huis van later Hamme Ros, Berkenrode 28 (zie G.Steenhuis ‘145 jaar Bargercompascuum’, 2de druk, blz 177), maar
komen uiteindelijk te wonen op Limietweg 138. Zij hebben hier een boerderij, winkel en bedienen de vonder. Willem Schulte schrijft zijn
achternaam als Scholte. Zoon Bernard Heinrich (1899 BC-1991 Boveld) trouwt met Anna Helena Wilken (1898 BC-1984 Boveld). Zij is
jongste dochter van Albert Wilken ‘Pulver Albert’ (1851 Hmeer-1933 Boveld) en Anna Rabina Eilers (1852 Zandberg- 1930 BC), die dichtbij
het eikenbos van Jan Berend Wilken in het oude centrum van Barger-Compascuum aan de Schoolweg-noord, wonen. Heinrich Lübbers wordt
boer aan de Barger-Oosterveldsestraat 14. Zij schrijven hun naam wel met twee punten. Naderhand verhuist Lena Kösters naar Emmer-
Compascuum. Drie dochters van haar hebben aan het Oosterdiep (dichtbij de kruising met de Runde) een kruideniers- kinderkleding-en
wolzaak. Het zijn Margaretha Adelheid (1896 BC-1986 EC), Anna Elisabeth (1902 BC-1994 Coevorden) en Anna Maria (1905 BC-1981 EC).
Ook zoon Herman (1909 BC-1984 EC) verhuist naar Emmer-Compascuum. Hij heeft een electro installatiebedrijf in Emmen.
Ook deze familie Lubbers stamt uit Wesuwe evenals de familie Lübbers, die het café en de winkel tegenover op Verlengde Oosterdiep oz 193
runnen. Er is bloedverwantschap. Zie ook: http://fjmblom.home.xs4all.nl/Ebook-bargercompascuum-Eerste-bewoners-op-lijstnummer-
l107.html
8/9
Ga naar de volgende pagina
