De naam Bredesloot verwijst naar verschillende woonbuurten
De naam Bredesloot wordt op verschillende manieren gebruikt. Voor het eerst door Roef Feringa op zijn kaart uit de eerste jaren na 1900. Hij
beschrijft het bovenveenbuurtschap tussen Barger-Compascuum en Emmer-Compascuum aan de grens. Deze bewoners zijn oorspronkelijk
Duitse katholieke boekweitboeren. Ze wonen in ‘kloeten keten’ met een dak van stro. Deze keten zijn verdwenen. Zie de kaart in
http://www.achterdebreedesloot.nl/zwartenbergerweg_p3.htm. Daarna wordt Bredesloot gebruikt voor het woonlint op de oostwal van de echte
Breede Sloot, dat noordelijk eindigt bij de Kalkovenwijk. Het betreft enkelsteens arbeidershuisjes op dalgrond. De bewoners werken als
kanaalgravers of veenarbeiders en zijn in dienst bij een veenbaas of vervener. Ze zijn oorspronkelijk Drents, Fries of Gronings en van
protestantse gezindte. Deze woonbuurt is afgebroken. Dit is de situatie van kaart 1.
Daarna wordt Bredesloot gebruikt voor het kanaal, zoals die nu ligt en de parallelle straatweg op de westkant. De huidige situatie dus.
Vaker lees ik over gezinnen die aan de Bredesloot wonen. Niet altijd is het duidelijk om welke ‘Bredesloot’ het gaat. Hierna volgt een
opsomming.
Namen bewoners Bredesloot
In de jaren dertig woont op Bredesloot 30 volgens een uittreksel van het bevolkingsregister het gezin van Marten Bos en Martje Klein. Zoon
Tinus Bos uit Doesburg vertelde me erover. Zie: http://www.achterdebreedesloot.nl/vonderpad_zwartemeer_p5.htm
In de begin jaren 50 huist het gezin R. Kip op Bredesloot 4. Dit schrijft het tweewekelijks Barger-Compascumer katholiek kerkblaadje
‘Klanken uit B.C.’.
Heije Salomons woont op Breedesloot 14. Dit schrijft vervener Joost Steenhuis in zijn
personeel-administratie over de periode 1938-1962.
Rond de Tweede Wereldoorlog woont op nummer 33 het gezin van Martinus Langenburg
(Vlagwedde-Emmen) en Grietje Kremer (Emmen-1945 Groningen). Hun zoon Berthus
van jaargang 1929 heeft hier zijn jeugd doorgebracht. Hij mailde en belde mij erover
(noot 4).
In ‘Soda, Zaip en smokkelwoar’ geschreven door Harry Bolwijn in 2012 wordt gesproken
van een Chris Luth, die met zijn gezin aan de Bredesloot in een hut woont. Het speelt in
het vooroorlogse jaar 1939. Bij Bolwijn, inderdaad van de kruidenierswinkel bij de
Bolwijnbrug, nu Viertorenbrug, zijn drie marechaussees in de kost en buurtgenoten
smokkelen. Dit geeft in huize Bolwijn spanning (noot 5).
Klaas Bosma de bewoner van de boerderij op het eind van de Oostelijke Doorsnee nz.
weet dat zijn grootouders aan vaderskant en zijn vader aan de Bredesloot hebben
gewoond.
Tenslotte vertelt Jennie Sulmann-Ottens over haar voorouders die aan de Bredesloot
gewoond hebben. Zie: http://www.achterdebreedesloot.nl/ottens_pagina1.htm. Naar de
beschrijvingen kunnen dit wel de beide huizen zijn van de gezinnen van (zuidelijk) Buul
Bernard Robben en Ibeltje Kuipers met inwonend ‘jonge’ Jan Dokter en dochter
Pietronella Robben en (noordelijk) het gezin van Derk Dokter en Trientje Trip. Zie:
http://www.achterdebreedesloot.nl/zwartenbergerweg_p15.htm.
16. Grafmonument van Hendrik Langenburg, broer van Berthus Langenburg op de
openbare begraafplaats in Emmer-Compascuum. Deze familie woonde ook aan de
Bredesloot wz (foto; GS)
Grondeigenaren aan de grens.
Volgens Broer Bentlage hadden de boeren Bene Rademaker en Van Bentum grond ten oosten van de Bredesloot. De grond ten zuiden van de
berg was in handen van de familie Over. Broer noemt ene boer Teiken uit Schwartenberg die eigenaar was van grond ten zuiden van Over. In
zijn jeugdtijd, rond de Tweede Wereldoorlog, moest hij aardappelen krabben voor deze boer, die toen woonde in de tweede boerderij vanaf de
grensovergang aan de Schwartenberger-Strasse. Duitsland dus (noot 6).
Anno 2017 nog twee huizen aan de Bredesloot westzijde en een koeienstal
Aan de Bredesloot westzijde staan nu nog twee huizen. In het zuidelijke huis, op Bredesloot 43 (eerder met grote schuur), woont korte tijd
rond 1955, zetboer Willem Pool. Later woont hier het gezin van Jan Dokter en Pietronella Robben. Het huis is een krot en onbewoond, maar
hier wordt nieuwgebouwd. Het huis hier weer ten noorden van met nummer 40 is het oude huis van Gerrit en Tinus Doek en wordt nu nog
‘gewoon’ bewoond. Enkele jaren geleden heeft veeboer Gerard Meerkerk zijn koeienstal gebouwd in de S-bocht kort voordat de naam van de
weg overgaat in de Kalkovenwijk.
17. Bredesloot 43 is een bouwval maar ook hier wordt nieuw
gebouwd. Eerst heeft hier het gezin van Willem Pool gewoond
en later dat van Jan Dokter
18. Bredesloot 40. Het huis van Gerrit en Tinus Doek. Ook nu nog
wordt het huis bewoond (foto’s; GS)
19. De Breede Sloot, gezien vanuit
noordelijke richting met links de
veeschuur van Gerard Meerkerk.
De bomen volgen de weg ‘De
Bredesloot’. Rechts in de verte
lopen de bomen langs de Oostelijke
Doorsnee in oost-west richting.
Hier is de sloot zeker twee meter
breed
6/8
Ga naar de volgende pagina